با توجه به ضرورت توسعه یکپارچه ناحیه ای، تحلیل شاخص های موثر در توسعه یافتگی شهرستان ها، یکی از موثرترین ابزارها جهت برنامه ریزی محسوب می شود. شاخص آموزشی بدون شک یکی از مهمترین مولفه ها جهت اختصاص امکانات برابر در سطوح ناحیه ای است. این پژوهش درصدد بررسی و سطح بندی شهرستان های استان گیلان با توجه به شاخصه آموزشی است تا نواحی کمتر توسعه یافته مشخص شده و ابزاری جهت تصمیم گیری بهتر برنامه ریزان شهری قرار گیرد.روش تحقیق به صورت توصیفی- تحلیلی بوده که 9 گروه از متغیرهای آموزشی تعیین و سپس شاخصه های مربوطه نیز با توجه به متغیرها تعیین شدند و با توجه به مراحل روش تاپسیس، ابتدا نرمال سازی و سپس بی مقیاس سازی و وزن دهی به شاخص ها با استفاده از نرم افزار SPSS و ضریب همبستگی مک گراناهان برای شاخص های آموزشی موردنظر بدست آمد و در نهایت 16 شهرستان استان گیلان با استفاده از روش تاپسیس، از نظر توسعه یافتگی آموزشی، سطح بندی شدند. نتایج حاصل از این پژوهش نشانگر این است که شهرستان های رشت، سیاهکل، رودبار و رودسر، دارای سطح مطلوبی از برخورداری آموزشی هستند و بیشترین سطح توسعه یافتگی آموزشی در کل استان با رتبه یک (c+=1) مربوط به شهرستان رشت و کمترین سطح توسعه یافتگی با رتبه شانزده (c+=0)، مربوط به شهرستان بندرانزلی است. همچنین 62.5 درصد از شهرستان های استان گیلان در گروه توسعه نیافته 12.5 درصد در سطوح کمتر توسعه یافته و 25 درصد در گروه توسعه یافته آموزشی قرار گرفتند.

در این تحقیق آثار زیست محیطی طرح های توسعه بر آلودگی منابع آب شهرستان رشت بررسی شد. دو رودخانه مهم زرجوب و گوهررود از میان این شهر عبور می کنند و بیشترین آب مصرف شرب و کشاورزی منطقه را تامین می کنند. از بین دو حوزه نامبرده، رودخانه زرجوب که عمده آب شهرستان را تامین می کند، آلوده ترین رودخانه در سطح گیلان و حتی کشور است و بسیاری از بیماری های میکروبی را به طور مستقیم و غیرمستقیم گسترش می دهد. منابع آلوده کننده این رودخانه عبارتند از: فاضلاب های صنعتی، فاضلاب های شهری و کشاورزی، مغازه ها و بازارچه های احداث شده که تمامی مواد زاید خود را وارد این رودخانه می کنند. در این تحقیق سعی شده عواملی که معرف منابع تخریب و آلودگی ناشی از توسعه در بخش های مختلف صنعتی، شهری، روستایی و کشاورزی می باشند، مشخص شود. از داده های اندازه گیری شده حاصل از عوامل آلوده کننده منابع آب می توان عوامل زیر را نام برد: اکسیژن مورد نیاز بیوشیمیایی (BOD)، کل مواد جامد محلول (TDS)، کدوریت (FTU)، اکسیژن مورد نیاز شیمیایی (COD)، اسیدیته (pH)، نیترات (NO3-)، کل مواد جامد معلق (TSS)، اکسیژن محلول (DO) و کلیفرم ها، برای تجزیه و تحلیل داده های عوامل مذکور 12 نقطه (کشاورزی، صنعتی، و شهری) این رودخانه با استانداردهای زیست محیطی هر سه ماه یک بار نمونه برداری و مقایسه شده است. نتایج حاصل بیانگر بالا بودن آلودگی از سطح مجاز است و هیچ گونه خودپالایی با این وضعیت در این رودخانه وجود ندارد. TSS اندازه گیری شده در 10 مورد از 12 مورد آزمایشی بیش از حد مجاز آن (500 میلی گرم در لیتر)، TDS در 10 مورد بیش از حد مجاز میلی BOD در 7 مورد، COD در 11 مورد، FTU در 4 مورد، pH در 3 مورد و کلیفرم ها در تمام موارد بیش از حد مجازاند.

در جوامعی همچون کشور ما تا قبل از روی کار آمدن درآمدهای نفتی، اقتصاد ملی بر پایه کشاورزی استوار بود و تنها منبع تأمین خزانه و هزینه های دولت به شمار می رفت. در عصر حاضر با وجود کاهش نقش این بخش در اقتصاد، هنوز مطالعه کارکرد بخش های اقتصادی در چارچوب اقتصاد کلان ملی مؤید نقش قابل توجه بخش کشاورزی در کشور است. کشاورزی رکن اصلی معیشت و اقتصاد مردم گیلان به شمار می رود. اما مسئله ای که در این میان کمتر به آن توجه شده است، عدالت و توازن منطقه ای در برخورداری از امکانات و خدمات کشاورزی در بین شهرستان های استان گیلان است. در واقع شواهد حاکی از آن است که برخی از شهرستان ها از نظر توسعه یافتگی در سطوح بالاتری قرار دارند و از این حیث، عدم تعادل در بین شهرستان ها وجود دارد. روش انجام پژوهش توصیفی تحلیلی است. برای گردآوری اطلاعات از آمارنامه کشاورزی استان گیلان (1393) استفاده شد. برای تجزیه و تحلیل اطلاعات نیز از مدل های آنتروپی شانون و تاپسیس استفاده گردید. نتایج مدل تاپسیس در گروه شاخص های «ابزارآلات و فناوری های کشاورزی» نشان داد که شهرستان های رشت، صومعه سرا، لاهیجان و طوالش در سطح اول از توسعه یافتگی قرار دارند. شهرستان های آستانه اشرفیه، رودسر، بندرانزلی، شفت و فومن در سطح دوم و شهرستان های لنگرود، املش، سیاهکل، رودبار، رضوانشهر و ماسال و آستارا در سطح سوم قرار دارند.

لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (pdf) مراجعه فرمایید.

ویروس موزائیک زرد کدو (Zucchini yellow mosaic virus، ZYMV)و ویروس پژمردگی لکه ای گوجه فرنگی (Tomato spotted wilt virus، TSWV) از ویروس های آلوده کننده کدوییان می باشند. به منظور ردیابی ZYMV و TSWV طی سال زراعی 93، تعداد 457 نمونه ی برگی کدو، خیار، خربزه، هندوانه و طالبی مشکوک به آلودگی به این ویروس ها از مزارع کدوییان در استان گیلان و شهرستان ارومیه جمع آوری و با استفاده از آزمون الیزای مستقیم بررسی شدند. هیچکدام از نمونه ها آلودگی به TSWV را نشان ندادند. ZYMV نیز فقط در 39 نمونه ی کدو شناسایی شد. نمونه های کدوی آلوده بهZYMV به گیاهان محک مایه زنی شدند. جهت ردیابی مولکولی، از آزمون RT-PCR با استفاده از آغازگرهای اختصاصی مربوط به ناحیه پروتئین پوششی ZYMV انجام و قطعه ای به اندازه 458 جفت باز تکثیر و تبارزایی 3 جدایه از روی کدو نشان داد که این جدایه ها در گروه A که شامل جدایه های اروپایی و ایرانی است قرار می گیرند.

در پژوهش حاضر، تحلیل فضایی محرومیت های توسعه یافتگی با مطالعه شهرستان های استان گیلان صورت گرفته است. براین اساس، از پنج معیار (فعالیت و سرمایه گذاری های صنعتی، نابرابری های اجتماعی- اقتصادی، جمعیت، راه و ارتباطات و بهداشت و درمان) و نوزده زیرمعیار استفاده شد. همچنین شهرستان های استان گیلان از طریق مدل تاپسیس و وزن دهی با شیوه AHP از منظر خبرگان در دو سطح حجم نمونه استادان دانشگاهی و مسئولان امر رتبه بندی و سطح بندی شده اند. در راستای تحلیل فضایی محرومیت ها، پس از ارزش گذاری زیرمعیارهای پژوهش از طریق سنجش میزان همبستگی، مهم ترین عامل، میزان نرخ بیکاری شناخته شده است. سپس با استفاده از روش دلفی راهکارهای موثر بر کاهش محرومیت های توسعه یافتگی از سوی کارشناسان شناسایی شده اند و از طریق مدل AHP میزان اهمیت عوامل مورد نظر اولویت بندی شده اند. مهم ترین راهکارها «بازشناسی فرصت های اشتغال از منطقه آزاد تجاری- صنعتی انزلی» و «فراهم آوردن فرصت های سرمایه گذاری بخش خصوصی» معرفی شده اند، اما تعامل دانشگاه و بخش صنعت از طریق پارک های علم و فناوری و رویکرد به شکل گیری خوشه های صنعتی به هدایت منطقه آزاد انزلی، موجب توسعه متوازن و ساماندهی فعالیت شهرک ها و نواحی صنعتی شهرستان های استان گیلان می شود و فرصت های اشتغال را بدون مهاجرت در شهرستان های استان فراهم می آورد تا از این طریق محرومیت توسعه یافتگی استان نیز کاهش یابد. مهم ترین موانع پیش روی توسعه متوازن شهرک های صنعتی استان گیلان نیز کمبود نقدینگی، تهیه مواد اولیه و ماشین آلات تاثیرگذار بوده است. در این پژوهش، شهرستان های شفت، فومن، رضوان شهر، ماسال و صومعه سرا شهرستان های محروم ناحیه غرب و شهرستان املش در ناحیه شرق استان گیلان شناخته شده اند.

تحقیق کاربردی حاضر با رویکرد برنامه ریزی راهبردی با هدف تحلیل وضعیت و تدوین راهبردهای توسعه ی زنجیره ی عرضه ی زیتون در شهرستان رودبار، استان گیلان و در دو مرحله در سال 1397 اجرا شد. مرحله نخست به صورت مصاحبه های کیفی و مرحله دوم به صورت پیمایش پرسشنامه ای به انجام رسید. از یافته های مرحله اول، برای تشریح مسئله و کلیات طرح تحقیق و نیز توسعه ابزار تحقیق در مرحله دوم استفاده شد. بدین ترتیب، تعداد 43 عامل خارجی (26 مورد فرصت ها و 17 مورد تهدیدها) و 66 عامل داخلی (25 مورد قوت ها و 41 مورد ضعف ها) شناسایی شدند. در مرحله دوم نسبت به تدوین یافته های مرحله اول در قالب یک پرسشنامه برای ارزیابی و تدوین راهبردها بر مبنای چارچوب تحلیلی SWOT و ماتریس برنامه ریزی راهبردی اقدام شد. روایی صوری و محتوایی ابزار تحقیق (پرسشنامه محقق ساخته) بر اساس نظر گروهی از خبرگان (شامل گروهی اعضای هیات علمی دانشگاه و مروجان کشاورزی منطقه) تامین شد. برای افزایش روایی ابزار برخی گویه ها حذف یا ادغام شدند. پایایی آن نیز از طریق محاسبه ضریب آلفای کرونباخ بین 79/0 تا 91/0 تایید شد. جامعه آماری تحقیق در این مرحله شامل تما بهره برداران زیتون در شهرستان رودبار (16000N=) بود. طبق جدول نمونه گیری کرجسی و مورگان، حجم نمونه 375 نفر به روش نمونه گیری تصادفی ساده انتخاب شد. نتایج رتبه بندی گویه ها نشان داد که «شهرت زیتون شهرستان رودبار (برند مکانی)» به عنوان نقطه قوت، «عدم شناخت ظرفیت بازارهای بین المللی توسط تولیدکنندگان زیتون در سطح شهرستان» به عنوان نقطه ضعف، «امکان ورود آفات (مگس زیتون، پسیل زیتون و. . . ) از مرزها به استان» به عنوان تهدید و «امکان افزایش ارزش محصول زیتون از طریق بهبود روش کاشت، داشت و پس از برداشت» به عنوان فرصت دارای بالاترین اولویت هستند. یافته های تحلیل SWOT نشان داد که مجموع امتیاز عوامل داخلی به ترتیب 857/2 و 479/3 و مجموع امتیاز عوامل خارجی به ترتیب 224/3 و 058/3 می باشد. با توجه به نتایج به دست آمده راهبردهای توسعه ی زنجیره ی عرضه ی به راهبردهای رقابتی نزدیک می باشد. از بین راهبردهای رقابتی این موارد اهمیت بیشتری داشته است: «ترویج کشت ارقام پربازده و مشتری پسند»، «ترویج شیوه های آبیاری مدرن مانند آبیاری قطره ای»، «احداث نهالستان تولید نهال در سطح شهرستان جهت سهولت دسترسی به نهال ارقام پربازده»، «واگذاری زمین های دولتی با تسهیلات حمایتی جهت افزایش سطح زیر کشت»، «ترغیب دانش آموختگان بخش کشاورزی جهت احداث باغ های مکانیزه و اصولی از طریق طرح های حمایتی ویژه».

صنعت گردشگری به عنوان صنعتی پویا، بخش مهمی از فعالیت های اقتصادی و تولیدی کشورها را به خود اختصاص داده است. در این میان برندسازی مقصد به یکی از مهمترین مباحث در حوزه بازاریابی مکان و بازاریابی گردشگری تبدیل شده است. ارزش ویژه برند مقصد گردشگری عبارت است از مجموع دارایی های (یا بدهی های) برند در رابطه با نام و سمبل مقصد گردشگری که موجب تغییراتی در ارزش خدمات و تجاربی که در آنجا فراهم می شود، تعیین می گردد. با توجه به اهمیت این موضوع، در این تحقیق به ارزیابی و اولویت بندی مقصدهای گردشگری بر اساس ارزش ویژه برند از دیدگاه گردشگران در شهرستان های استان گیلان پرداختیم. روش تحقیق به صورت توصیفی ـ تحلیلی می باشد. جامعه موردمطالعه، کلیه گردشگران شهرستان های استان گیلان می باشد که با استفاده از نمونه گیری تصادفی تعداد 380 نفر در کل استان انتخاب شده و از طریق پرسشنامه داده های متغیرهایی مانند تصویر ذهنی، آگاهی، کیفیت ادراک شده و نهایتا وفاداری به برند مقصد جمع آوری گردید. برای تجزیه وتحلیل داده های به دست آمده ابتدا کلیه گویه ها با استفاده از مدل Fuller triangle سلسله مراتبی وزن دهی شده اند، در مرحله بعد با استفاده از مدل Oreste به رتبه بندی شهرستان های استان گیلان بر اساس ارزش ویژه برند از دیدگاه گردشگران پرداخته شد. نتایج نشان دهنده ارزش بالاتر برند گردشگری شهرستان های بندر انزلی، فومن، رشت و آستارا و وضعیت نامناسب شهرستان های املش، رضوانشهر و صومعه سرا می باشد.